W każdym mieście znajdują się miejsca o szczególnym charakterze – miejsca pomnikowe – które na skutek zawirowań historycznych zyskują w ciągu wieków rozmaite oblicza. W zależności od momentu dziejowego powstają w nich monumenty, upamiętniające konkretne zdarzenia lub osoby, przybierając funkcję czynnika kształtującego oraz wyrazu pamięci zbiorowej społeczeństwa danego czasu. Równocześnie nadają tym miejscom określony kształt, stając się istotnym elementem porządkującym
przestrzeń miejską.
W wypadku Poznania taki charakter uzyskał w XX w. pl. Mickiewicza (bezpośrednio po drugiej wojnie światowej plac nosił imię Józefa Stalina, a stosowaną dziś nazwę uzyskał w 1957 r.). Obok znajdujących się tu obecnie pomników Adama Mickiewicza oraz Poznańskich Krzyży widoczne jest prostokątne wgłębienie w powierzchni placu. W ten sposób przywołana została pamięć o Pomniku Wdzięczności, stojącym tu w latach 1932-1939, nazywanym także pomnikiem Najświętszego Serca Pana Jezusa.